Acto por la Devolución en el Ateneu barcelonés
Esta es la ponencia que acompañó a la presentación que podeis ver en el post anterior en el acto devolucionista que se celebró el martes en el Ateneu de Barcelona con David de Ugarte, David Gil y yo misma como ponentes:
Hoy aquà estamos hablando de devolución. La devolución es un movimiento que aboga por la eliminación de los privilegios otorgados por el estado a los creadores, es decir, aboga por la eliminación de la propiedad intelectual. Aquà no hablamos de los derechos morales que consideramos son y deben ser irrenunciables, hablamos de los derechos economicos que obligan a pagar al autor por la copia, distribución, difusión y trasformación (en lÃneas generales).
En primer lugar quiero decir que lo que yo voy a contaros deriva de una serie de conversaciones a lo largo de los últimos años, conversaciones en una mesa con un vino o un café, conversaciones a través del chat o de mails y conversaciones que se crean no ya en los blogs sino entre blogs. Esto que estoy diciendo no es una mera fase de agradecimientos, es mucho más. Lo que quiero decir es que lo que yo os voy a contar (y también lo que David de Ugarte y David Gil os van a contar) aunque lo hayamos preparado nosotros, (lo hayamo pensado, escrito etc.) y ahora os lo contamos no creo que podamos decir tranquilamente que es nuestro pues en una parte considerable no lo es.Aquà hay una parte muy evidente. Por ejemplo, si yo os hablara de casos concretos relacionados con la música y el arte, casos recogidos por Arnauh Fuentes, por Enrique Gómez, citas publicadas por Juan Urrutia, reflexiones de David…. Asà creo que queda claro que no es mi trabajo, o al menos yo no puedo considerarlo asà pues sin todo ese material no podrÃa estar hablando ahora de lo que os estoy hablando.
Pero lo que parece no estar tan claro es que en realidad eso pasa siempre de alguna manera, en toda creación, pues todas nuestras reflexiones, todas nuestras ideas geniales todo lo que aparentemente sale de nuestra cabeza, no ha surgido espontaneamente. Desde que nacemos recibimos información constante y también sensaciones que no son menos información. La recibimos en la escuela, en la universidad, en los libros, en la televisión, en el cine, de los árboles en primavera y los las hormigas del parque y también hablando con el señor que nos vende las pipas en el kiosko, con la funcionaria de hacienda, con la gente del barrio … todo eso se almacena y se combina de alguna forma y crea un bagaje del que muchas veces no somos conscientes. Es muy fácil reconocer que sabemos de cálculo porque leÃmos a Newton pero hay cosas intervienen en la creación que están ya tan metidas en nuestra cultura o en el entorno que no las notamos.
¿Que estoy intentando decir? Que si un autor pretende cobrar derechos de autor por el uso de sus creaciones, deberÃamos empezar a echar cuentas de cuanto debe ese autor por su bagaje cultural y verÃamos como no ya se equilibra la balanza de pagos si no que se vuelve negativa para ese autor.
Las herramientas:Las nuevas tecnologÃas de la información y la comunicación son las herramientas con la que estamos protagonizando una auténtica revolución. Una revolución que no solo lo es por el cambio de paradigma producido en todos los ámbitos de la producción sino por la universalización de oportunidades que trae consigo ese cambio.
La tecnologÃa ha cambiado el soporte, ha cambiado el método de producción y ha cambiado el mercado pero sobre todo ha eliminado al receptor o consumidor pasivo y la distancia que lo separaba del producto artÃstico.
¿Por qué triunfó el karaoke? Porque todos queremos ser en algún momento emisores. El karaoke constituye la prehistoria de esa universalización.
Ahora mismo en Internet hay auténticas maravillas tanto en producción audiovisual de corta duración como en todo tipo de producciones e interpretaciones artÃsticas y literarias que la gente pone a disposición de todos para darse a conocer o simplemente para compartirlas.
Tenemos por ejemplo a Lasse Gjertsen un chaval noruego que cuelga verdaderas maravillas en formato de vÃdeo corto desde cortos de animación hasta composiciones musicales con baterÃa y piano sin saber tocar ninguno de los dos instrumentos simplemente editando (o post produciendo) para sacar una melodÃa con notas y sonidos tocados al azar.
En 2002 unos chicos de Sheffield formaron una banda. HabÃan pedido los instrumentos por Navidad. Eran buenos y consiguieron algunos conciertos locales. En uno de ellos copiaron cd’s con sus canciones y los regalaron con la entrada del concierto. La gente subió los temas a la red que corrieron como la polvora con el intercambio p2p. En menos de un año era el grupo de referencia en Inglaterra y parte de Europa. Hoy su disco de debut tiene el record de ventas en el Reino Unido superando al de Oasis y son el grupo estrella del festival de música independiente de Benicassim: Artic Monkeys. Por cierto, Alex Turner y Jamie Cook (los guitarristas) aprendieron a tocar con un libro de partituras de Oasis y me pregunto si este grupo pretenderá cobrar algo de lo que están obteniendo Artic Monkeys por su éxito.
En Brasil, tenemos el caso de Trama creada en 1998 por Joao Marcelo Boscoli, consiguió superar en un sitio con tanta potencia y tanto público como Brasil a Sony en volumen de negocio con música distribuida gratuitamente en formato mp3. Su lema: no vendemos plástico, trabajamos con música. Cuenta con 13.000 artistas, 34.000 canciones inéditas y más de 300.000 usuarios registrados.
Post producción:
Desde hace unos años (2001 concretamente) circula por el entorno artÃstico-académico una obra del crÃtico francés Nicolas Bourriaud llamada Post producción y que tiene q ver con las obras derivadas en el ámbito artÃstico principalmente y con la eliminación de la separación entre producción y consumo.
La post producción es un término que se utilizaba hasta ahora principalmente en el cine y la televisión para referirse al conjunto de procesos de tranformación del material grabado. No actúa pues sobre una materia prima sino sobre una obra, sobre una producción.
Pero en los 90 empezó a extenderse esta práctica en el mundo del arte y muchos artistas empezaron a tomar obras de otros artistas y productos de cultura de masas y a reexponerlos, interpretarlos, modificarlos etc. eliminando la diferencia entre emisor y receptor. Esta vez en el mundo del arte emisor y receptor son la misma persona.
En estos casos, ¿dónde queda el concepto de “originalidad”?
Una de las primeras cosas que hace el autor es aclarar que este concepto de post producción no trata de negar nada ni de definirse como la superación de nada (ya está todo hecho asà que pasamos a la post producción) como en el caso de los situacionistas, sino que es una invitación a apropiarse de las formas, tanto de las obras artÃsticas como de los objetos de la vida contidiana y hacerlos nuestros con un nuevo uso y un nuevo significado.
Por eso también nos resulta muy interesante el concepto de post producción no solo por la eliminación de la distancia emisor-receptor, sino también por esa invitación a apropiarnos de las formas, lo que nos hace preguntarnos si serÃa una apropiación o más bien una recuperación. La recuperación de algo que siempre ha sido del común por haberse alimentado de él durante siglos un común en el que es imposible ya determinar herederos de derechos de autor o siquiera autores en muchos casos.
Porque en realidad toda obra de arte es el resultado de un enfoque que le da sentido y asà una pala de nieve pasa de ser una pala de nieve a un objeto artÃstico y estar en un museo. Eso siempre ha sido asà y lo es también en el caso de la post producción que no es un paso más sino un uso diferente del enfoque que hace que el carácter derivado de la obra se vuelva evidente.
La post producción se postula como infinita (podemos post producir las obras post producidas y asà sucesivamente) y creemos que asà pone de manifiesto que esa post producción existió desde siempre.
Dj’s:
¿Qué hace un dj? Un dj post produce en tiempo real.Es el post productor por excelencia. Usa piezas de música previamente producidas que mezcla y modifica (introduciendo ritmos, ajustes sonoros) interviniendo fÃsicamente, es decir crea algo parecido a un itinerario de enlaces con piezas musicales que va improvisando según la reacción que vaya teniendo el público.
Este entorno de fiestas animadas por dj’s mueven mucha gente y mucho dinero y podrÃamos decir que son los post productores más establecidos o más reconocidos.
Sin embargo nos encontramos con casos curiosos (o más bien los dj’s se encuentran con casos curiosos) como el de un disco que se anunciaba en una página de trance como “un album psytrance de descarga libre”. Quantica, una banda ibicenca que saca nuevo cd y lo pone a disposición del público en tres formatos: mp3 y WAV para dj’s. Pero cuando lo descargas y abres el archivo licencia.txt descubres que el cd está bajo una licencia Creative Commons de las más restrictivas prohibiendo el uso comercial y la obra derivada.
Este es uno de los mejores ejemplos que nos hemos encontrado contra CC. Una obra musical bajo licencia CC para dj’s que no permite hacer con ella lo que hacen los dj’s. Eso sin cobrar porque si el dj cobrara (cosa que en muchos casos hace simplemente para cubrir gastos) se saltarÃa no una sino dos prohibiciones.
Pero al final y volviendo a la devolución, la práctica del dj y la post producción en general a que conclusiones nos lleva. Nos lleva a que la diferencia entre emisor y receptor queda eliminada y al concepto de
apropiaciónrecuperación de la creación de otros para asà crear nuestra propia obra.Pero para poder apropiarnos como materia prima de esa obra, antes tiene que sernos devuelto el derecho legal a utilizarla libremente.
¿Por qué decimos devolución? Porque la propiedad intelectual sólo existe muy recientemente. Es una hija de la revolución francesa. Antes, mirad los escolásticos salmantinos y su concepto de suidad, las creaciones no generaban nada parecido a la propiedad, sólo excepcionalmente una patente, un monopolio real sobre las rentas que a partir de ella se generaran.
PodrÃamos decir que la conversión de aquellas patentes reales, aquellos privilegios especiales, en derecho universal reclamable fue un pago de la revolución al apoyo de la pequeña clase intelectual, ilustrada, enciclopedista, que le dio dirección y sustento teórico. Por eso, el mismo concepto de propiedad intelectual, de derecho de autor, carga implicitamente con todas las categorÃas modernas y al tiempo con el mito renancentista del “creador”, del autor como ejecutante de una chispa divina.
Pero al acabar con la base de las categorÃas modernas, las nuevas tecnologÃas universalizan también la post producción, el bricolage, el reciclaje digital y fÃsico haciéndonos más libres.
Las nuevas tecnologÃas universalizan la post producción haciéndonos más libres. Somos conscientes de que la eliminación total de los derechos de propiedad intelectual o siquiera la reducción de esos derechos a 10 años es poco menos que una misión suicida pero no podemos dejar de considerar esta petición como justa con el bien común. La SGAE sólo paga por encima del sueldo mÃnimo a unos 800 artistas de los más de 10.000 activos. El cobro de derechos no defiende nada ni incentiva nada solo entorpece actos como este mismo, ya que la nueva ley prohibe la proyección de reproducciones de obras de arte sin permiso como hemos hecho hoy en esta sala.
Esta é a conferência que acompanhou à apresentação que podeis ver no pós anterior no acto devolucionista que se celebrou na terça-feira no Ateneu de Barcelona com David de Ugarte, David Gil e eu mesma como palestrantes:
Hoje aqui estamos a falar de devolução. A devolução é um movimento que aboga pela eliminação dos privilégios outorgados pelo estado aos criadores, isto é, aboga pela eliminação da propriedade intelectual. Aqui não falamos dos direitos morais que consideramos são e devem ser irrenunciables, falamos dos direitos economicos que obrigam a pagar ao autor pela cópia, distribuição, difusión e trasformación (em linhas gerais).
Em primeiro lugar quero dizer que o que eu vos vou contar deriva de uma série de conversas ao longo dos últimos anos, conversas numa mesa com um vinho ou um café, conversas através do chat ou de mails e conversas que se criam não já nos blogs senão entre blogs. Isto que estou a dizer não é uma mera fase de agradecimientos, é bem mais. O que quero dizer é que o que eu vos vou contar (e também o que David de Ugarte e David Gil vos vão contar) ainda que o tenhamos preparado nós, (o hayamo pensado, escrito etc.) e agora vo-lo contamos não acho que possamos dizer tranquilamente que é nosso pois numa parte considerável não o é.Aqui há uma parte muito evidente. Por exemplo, se eu vos falasse de casos concretos relacionados com a música e a arte, casos recolhidos por Arnauh Fontes, por Enrique Gómez, citas publicadas por Juan Urrutia, reflexões de David…. Assim acho que fica claro que não é meu trabalho, ou ao menos eu não posso o considerar por conseguinte sem todo esse material não poderia estar a falar agora do que vos estou a falar.
Mas o que parece não estar tão claro é que em realidade isso passa sempre de alguma maneira, em toda criação, pois todas nossas reflexões, todas nossas ideias geniales todo o que aparentemente sai de nossa cabeça, não surgiu espontaneamente. Desde que nascemos recebemos informação constante e também sensações que não são menos informação. Recebemo-la na escola, na universidade, nos livros, na televisão, no cinema, das árvores em primavera e os as hormigas do parque e também falando com o senhor que nos vende as pipas no kiosko, com a servidora pública de fazenda, com a gente do bairro … todo isso se armazena e se combina de alguma forma e cria um bagaje do que muitas vezes não somos conscientes. É muito fácil reconhecer que sabemos de cálculo porque lemos a Newton mas há coisas intervêm na criação que estão já tão metidas em nossa cultura ou no meio que não as notamos.
Que estou a tentar dizer? Que se um autor pretende cobrar direitos de autor pelo uso de suas criações, deveríamos começar a jogar contas de quanto deve esse autor por seu bagaje cultural e veríamos como não já se equilibra a balança de pagamentos se não que se volta negativa para esse autor.
As ferramentas:As novas tecnologias da informação e a comunicação são as ferramentas com a que estamos a protagonizar uma autêntica revolução. Uma revolução que não só o é pela mudança de paradigma produzido em todos os âmbitos da produção senão pela universalización de oportunidades que traz consigo essa mudança.
A tecnologia mudou o suporte, mudou o método de produção e mudou o mercado mas sobretudo eliminou ao receptor ou consumidor pasivo e a distância que o separava do produto artístico.
Por que triunfou o karaoke? Porque todos queremos ser em algum momento emissores. O karaoke constitui a prehistoria dessa universalización.
Agora mesmo em Internet há autênticas maravilhas tanto em produção audiovisual de curta duração como em todo tipo de produções e interpretações artísticas e literárias que a gente põe a disposição de todos para se dar a conhecer ou simplesmente para as compartilhar.
Temos por exemplo a Lasse Gjertsen um menino noruego que pendura verdadeiras maravilhas em formato de vídeo curto desde curtos de animação até composições musicais com batería e piano sem saber tocar nenhum dos dois instrumentos simplesmente editando (ou pós produzindo) para sacar uma melodia com notas e sons tocados a esmo.
Em 2002 uns garotos de Sheffield formaram uma banda. Tinham pedido os instrumentos por Navidad. Eram bons e conseguiram alguns concertos locais. Num deles copiaron cd’s com suas canções e os presentearam com a entrada do concerto. A gente subiu os temas à rede que correram como a polvora com o intercâmbio p2p. Em menos de um ano era o grupo de referência em Inglaterra e parte de Europa. Hoje seu disco de debut tem o record de vendas no Reino Unido superando ao de Oásis e são o grupo estrela do festival de música independente de Benicassim: Artic Monkeys. Por verdadeiro, Alex Turner e Jamie Cook (os guitarristas) aprenderam a tocar com um livro de partituras de Oásis e pergunto-me se este grupo pretenderá cobrar algo do que estão a obter Artic Monkeys por seu sucesso.
Em Brasil, temos o caso de Trama criada em 1998 por Joao Marcelo Boscoli, conseguiu superar num lugar com tanta potência e tanto público como Brasil a Sony em volume de negócio com música distribuída gratuitamente em formato mp3. Seu lema: não vendemos plástico, trabalhamos com música. Conta com 13.000 artistas, 34.000 canções inéditas e mais de 300.000 utentes registados.
Pós produção:
Desde faz nuns anos (2001 concretamente) circula pelo meio artístico-académico uma obra do crítico francês Nicolas Bourriaud chamada Pós produção e que tem q ver com as obras derivadas no âmbito artístico principalmente e com a eliminação da separação entre produção e consumo.
A pós produção é um termo que se utilizava até agora principalmente no cinema e a televisão para se referir ao conjunto de processos de tranformación do material gravado. Não actua pois sobre uma matéria prima senão sobre uma obra, sobre uma produção.
Mas nos 90 começou a estender-se esta prática no mundo da arte e muitos artistas começaram a tomar obras de outros artistas e produtos de cultura de massas e a reexponerlos, interpretá-los, modificá-los etc. eliminando a diferença entre emissor e receptor. Desta vez no mundo da arte emissor e receptor são a mesma pessoa.
Nestes casos, onde fica o conceito de originalidad “”?
Uma das primeiras coisas que faz o autor é aclarar que este conceito de pós produção não trata de negar nada nem de se definir como a superação de nada (já está todo feito assim que passamos à pós produção) como no caso dos situacionistas, senão que é um convite a se apropriar das formas, tanto das obras artísticas como dos objectos da vida contidiana e os fazer nossos com um novo uso e um novo significado.
Por isso também nos resulta muito interessante o conceito de pós produção não só pela eliminação da distancia emissor-receptor, senão também por esse convite a nos apropriar das formas, o que nos faz nos perguntar se seria uma apropiación ou mais bem uma recuperação. A recuperação de algo que sempre foi do comum por se ter alimentado dele durante séculos um comum no que é impossível já determinar herdeiros de direitos de autor ou sequer autores em muitos casos.
Porque em realidade toda obra de arte é o resultado de um enfoque que lhe dá sentido e assim uma pá de neve passa de ser uma pá de neve a um objecto artístico e estar num museu. Isso sempre foi assim e o é também no caso da pós produção que não é um passo mais senão um uso diferente do enfoque que faz que o carácter derivado da obra se volte evidente.
A pós produção se postula como infinita (podemos pós produzir as obras pós produzidas e assim sucessivamente) e achamos que assim põe de manifesto que essa pós produção existiu desde sempre.
Dj’s:
Que faz um dj? Um dj pós produz em tempo real.É o pós produtor por excelencia. Usa peças de música previamente produzidas que mistura e modifica (introduzindo ritmos, ajustes sonoros) intervindo fisicamente, isto é cria algo parecido a um itinerario de enlaces com peças musicais que vai improvisando segundo a reacção que vá tendo o público.
Este meio de festas animadas por dj’s movem muita gente e muito dinheiro e poderíamos dizer que são os pós produtores mais estabelecidos ou mais reconhecidos.
No entanto encontramos-nos com casos curiosos (ou mais bem os dj’s se encontram com casos curiosos) como o de um disco que se anunciava numa página de trance como “um album psytrance de descarga livre”. Quantica, uma banda ibicenca que saca novo cd e o põe a disposição do público em três formatos: mp3 e WAV para dj’s. Mas quando o descargas e abres o arquivo licencia.txt descobres que o cd está baixo uma licença Creative Commons das mais restrictivas proibindo o uso comercial e a obra derivada.
Este é um dos melhores exemplos que nos encontrámos contra CC. Uma obra musical baixo licença CC para dj’s que não permite fazer com ela o que fazem os dj’s. Isso sem cobrar porque se o dj cobrasse (coisa que em muitos casos faz simplesmente para cobrir gastos) saltar-se-ia não uma senão duas proibições.
Mas ao final e voltando à devolução, a prática do dj e a pós produção em general a que conclusões nos leva. Leva-nos a que a diferença entre emissor e receptor fica eliminada e ao conceito de apropiación
recuperação da criação de outros para assim criar nossa própria obra.Mas para poder apropriar-nos como matéria prima dessa obra, dantes tem que nos ser devolvido o direito legal à utilizar livremente.
Por que dizemos devolução? Porque a propriedade intelectual só existe muito recentemente. É uma filha da revolução francesa. Dantes, olhai os escolásticos salmantinos e seu conceito de suidad, as criações não geravam nada parecido à propriedade, só excepcionalmente uma patente, um monopólio real sobre as rendas que a partir dela se gerassem.
Poderíamos dizer que a conversión daquelas patentes reais, aqueles privilégios especiais, em direito universal reclamable foi um pagamento da revolução ao apoio da pequena classe intelectual, ilustrada, enciclopedista, que lhe deu direcção e sustento teórico. Por isso, o mesmo conceito de propriedade intelectual, de direito de autor, ónus implicitamente com todas as categorias modernas e ao tempo com o mito renancentista do “criador”, do autor como ejecutante de uma chispa divina.
Mas ao acabar com a base das categorias modernas, as novas tecnologias universalizan também a pós produção, o bricolage, o reciclaje digital e físico nos fazendo mais livres.
As novas tecnologias universalizan a pós produção fazendo-nos mais livres. Somos conscientes de que a eliminação total dos direitos de propriedade intelectual ou sequer a redução desses direitos a 10 anos é pouco menos que uma missão suicida mas não podemos deixar de considerar esta petição como justa com o bem comum. A SGAE só paga acima do salário mínimo a uns 800 artistas dos mais de 10.000 activos. A cobrança de direitos não defende nada nem incentiva nada só entorpece actos como este mesmo, já que a nova lei prohibe a projecção de reproduções de obras de arte sem permissão como fizemos hoje nesta sala.
Esta é o relatorio que acompañou á presentación que podeis ver no post anterior no acto devolucionista que se celebrou o martes no Ateneu de Barcelona con David de Ugarte, David Gil e eu mesma como ponentes:
Hoxe aquí estamos falando de devolución. A devolución é un movemento que aboga pola eliminación dos privilexios outorgados polo estado aos creadores, é dicir, aboga pola eliminación da propiedade intelectual. Aquí non falamos dos dereitos morais que consideramos son e deben ser irrenunciables, falamos dos dereitos economicos que obrigan a pagar ao autor pola copia, distribución, difusión e trasformación (en liñas xerais).
En primeiro lugar quero dicir que o que eu vou contarvos deriva dunha serie de conversacións ao longo dos últimos anos, conversacións nunha mesa cun viño ou un café, conversacións a través do chat ou de mails e conversacións que se crean non xa nos blogs senón entre blogs. Isto que estou dicindo non é unha mera fase de agradecimientos, é moito máis. O que quero dicir é que o que eu vos vou a contar (e tamén o que David de Ugarte e David Gil vanvos a contar) aínda que o preparamos nós, (o hayamo pensado, escrito etc.) e agora contámosvolo non creo que podamos dicir tranquilamente que é noso pois nunha parte considerable non o é.Aquí hai unha parte moi evidente. Por exemplo, si eu falásevos de casos concretos relacionados coa música e a arte, casos recolleitos por Arnauh Fontes, por Enrique Gómez, citas publicadas por Juan Urrutia, reflexións de David…. Así creo que queda claro que non é o meu traballo, ou polo menos eu non podo consideralo así pois sen todo ese material non podería estar falando agora do que vos estou falando.
Pero o que parece non estar tan claro é que en realidade iso pasa sempre dalgún xeito, en toda creación, pois todas as nosas reflexións, todas as nosas ideas xeniais todo o que aparentemente sae da nosa cabeza, non xurdiu espontaneamente. Desde que nacemos recibimos información constante e tamén sensacións que non son menos información. Recibímola na escola, na universidade, nos libros, na televisión, no cine, das árbores na primavera e os as formigas do parque e tamén falando co señor que nos vende as pipas no kiosko, coa funcionaria de facenda, coa xente do barrio … todo iso almacénase e combínase dalgunha forma e crea un bagaje do que moitas veces non somos conscientes. É moi fácil recoñecer que sabemos de cálculo porque lemos a Newton pero hai cousas interveñen na creación que están xa tan metidas na nosa cultura ou na contorna que non as notamos.
Que estou intentando dicir? Que si un autor pretende cobrar dereitos de autor polo uso das súas creacións, deberiamos empezar a botar contas de canto debe ese autor polo seu bagaje cultural e veriamos como non xa se equilibra a balanza de pagos si non que se volve negativa para ese autor.
As ferramentas:As novas tecnoloxías da información e a comunicación son as ferramentas coa que estamos protagonizando unha auténtica revolución. Unha revolución que non só o é polo cambio de paradigma producido en todos os ámbitos da produción senón pola universalización de oportunidades que trae consigo ese cambio.
A tecnoloxía cambiou o soporte, cambiou o método de produción e cambiou o mercado pero sobre todo eliminou ao receptor ou consumidor pasivo e a distancia que o separaba do produto artístico.
Por que triunfou o karaoke? Porque todos queremos ser nalgún momento emisores. O karaoke constitúe a prehistoria desa universalización.
Agora mesmo en Internet hai auténticas marabillas tanto en produción audiovisual de curta duración como en todo tipo de producións e interpretacións artísticas e literarias que a xente pon a disposición de todos para darse a coñecer ou simplemente para compartilas.
Temos por exemplo a Lasse Gjertsen un rapaz noruego que colga verdadeiras marabillas en formato de vídeo curto desde curtos de animación ata composicións musicais con batería e piano sen saber tocar ningún dos dous instrumentos simplemente editando (ou post producindo) para sacar unha melodía con notas e sons tocados ao azar.
En 2002 uns mozos de Sheffield formaron unha banda. pediran os instrumentos por Nadal. Eran bos e conseguiron algúns concertos locais. Nun deles copiaron cd’s coas súas cancións e regaláronos coa entrada do concerto. A xente subiu os temas á rede que correron como a polvora co intercambio p2p. En menos dun ano era o grupo de referencia en Inglaterra e parte de Europa. Hoxe o seu disco de debut ten o record de vendas no Reino Unido superando ao de Oasis e son o grupo estrela do festival de música independente de Benicassim: Artic Monkeys. Por certo, Alex Turner e Jamie Cook (os guitarristas) aprenderon a tocar cun libro de partituras de Oasis e pregúntome si este grupo pretenderá cobrar algo do que están obtendo Artic Monkeys polo seu éxito.
En Brasil, temos o caso de Trama creada en 1998 por Joao Marcelo Boscoli, conseguiu superar nun sitio con tanta potencia e tanto público como Brasil a Sony en volume de negocio con música distribuída gratuitamente en formato mp3. O seu lema: non vendemos plástico, traballamos con música. Conta con 13.000 artistas, 34.000 cancións inéditas e máis de 300.000 usuarios rexistrados.
Post produción:
Desde fai uns anos (2001 concretamente) circula pola contorna artística-académico unha obra do crítico francés Nicolas Bourriaud chamada Post produción e que ten q ver coas obras derivadas no ámbito artístico principalmente e coa eliminación da separación entre produción e consumo.
A post produción é un término que se utilizaba ata agora principalmente no cine e a televisión para referirse ao conxunto de procesos de tranformación do material gravado. Non actúa pois sobre unha materia prima senón sobre unha obra, sobre unha produción.
Pero nos 90 empezou a estenderse esta práctica no mundo da arte e moitos artistas empezaron a tomar obras doutros artistas e produtos de cultura de masas e a reexponerlos, interpretalos, modificalos etc. eliminando a diferenza entre emisor e receptor. Esta vez no mundo da arte emisora e receptor son a mesma persoa.
Nestes casos, onde queda o concepto de originalidad “”?
Unha das primeiras cousas que fai o autor é aclarar que este concepto de post produción non trata de negar nada nin de definirse como a superación de nada (xa está todo feito así que pasamos á post produción) como no caso dos situacionistas, senón que é unha invitación a apropiarse das formas, tanto das obras artísticas como dos obxectos da vida contidiana e facelos nosos cun novo uso e un novo significado.
Por iso tamén nos resulta moi interesante o concepto de post produción non só pola eliminación da distancia emisor-receptor, senón tamén por esa invitación a apropiarnos das formas, o que nos fai preguntarnos si sería unha apropiación ou máis ben unha recuperación. A recuperación de algo que sempre foi do común por haberse alimentado del durante séculos un común no que é imposible xa determinar herdeiros de dereitos de autor ou sequera autores en moitos casos.
Porque en realidade toda obra de arte é o resultado dun enfoque que lle dá sentido e así unha pala de neve pasa de ser unha pala de neve a un obxecto artístico e estar nun museo. Iso sempre foi así e o é tamén no caso da post produción que non é un paso máis senón un uso diferente do enfoque que fai que o carácter derivado da obra vólvase evidente.
A post produción postúlase como infinita (podemos post producir as obras post producidas e así sucesivamente) e creemos que así pon de manifesto que esa post produción existiu desde sempre.
Dj’s:
Que fai un dj? Un dj post produce en tempo real.É o post productor por excelencia. Usa pezas de música previamente producidas que mestura e modifica (introducindo ritmos, axustes sonoros) intervindo físicamente, é dicir crea algo parecido a un itinerario de enlaces con pezas musicais que vai improvisando segundo a reacción que vaia tendo o público.
Esta contorna de festas animadas por dj’s moven moita xente e moito diñeiro e poderiamos dicir que son os post productores máis establecidos ou máis recoñecidos.
Con todo atopámosnos/atopámonos con casos curiosos (ou máis ben os dj’s atópanse con casos curiosos) como o dun disco que se anunciaba nunha páxina de transo como “un album psytrance de descarga libre”. Quantica, unha banda ibicenca que saca novo cd e pono a disposición do público en tres formatos: mp3 e WAV para dj’s. Pero cando o descargas e abres o arquivo licenza.txt descobres que o cd está baixo unha licenza Creative Commons das máis restrictivas prohibindo o uso comercial e a obra derivada.
Este é un dos mellores exemplos que nos atopamos contra CC. Unha obra musical baixo licenza CC para dj’s que non permite facer con ela o que fan os dj’s. Iso sen cobrar porque si o dj cobrase (cousa que en moitos casos fai simplemente para cubrir gastos) saltaríase non unha senón dúas prohibicións.
Pero ao final e volvendo á devolución, a práctica do dj e a post produción en xeral a que conclusións nos leva. Lévanos a que a diferenza entre emisor e receptor queda eliminada e ao concepto de apropiación
recuperación da creación doutros para así crear nosa propia obra.Pero para poder apropiarnos como materia prima desa obra, antes ten que sernos devolto o dereito legal a utilizala libremente.
Por que dicimos devolución? Porque a propiedade intelectual só existe moi recientemente. É unha filla da revolución francesa. Antes, mirade os escolásticos salmantinos e o seu concepto de suidad, as creacións non xeraban nada semellante á propiedade, só excepcionalmente unha patente, un monopolio real sobre as rendas que a partir dela xerásense.
Poderiamos dicir que a conversión daquelas patentes reais, aqueles privilexios especiais, en dereito universal reclamable foi un pago da revolución ao apoio da pequena clase intelectual, ilustrada, enciclopedista, que lle deu dirección e sustento teórico. Por iso, o mesmo concepto de propiedade intelectual, de dereito de autor, carga implicitamente con todas as categorías modernas e ao tempo co mito renancentista do “creador”, do autor como ejecutante dunha faísca divina.
Pero ao acabar coa base das categorías modernas, as novas tecnoloxías universalizan tamén a post produción, o bricolage, o reciclaje digital e físico facéndonos máis libres.
As novas tecnoloxías universalizan a post produción facéndonos máis libres. Somos conscientes de que a eliminación total dos dereitos de propiedade intelectual ou sequera a redución deses dereitos a 10 anos é pouco menos que unha misión suicida pero non podemos deixar de considerar esta petición como xusta co ben común. A SGAE só paga por encima do soldo mínimo a uns 800 artistas dos máis de 10.000 activos. O cobro de dereitos non defende nada nin incentiva nada só entorpece actos como este mesmo, xa que a nova lei prohibe a proxección de reproducións de obras de arte sen permiso como fixemos hoxe nesta sala.
Aquesta # # #el la ponéncia qu'acompanhèt a la presentacion que podeis veire en lo post anterior en l'acte devolucionista que se celebrèt lo dimars en lo Ateneu de Barcelona amb David de Ugarte, David Gil e ieu meteissa coma ponentes:
Uèi aicí parlam de devolucion. La devolucion es un movement que plaideja per l'eliminacion dels privilègis autrejats per l'estat als creadors, es dire, plaideja per l'eliminacion de la proprietat intellectuala. Aicí pas parlam dels dreches morales que consideram son e an d'èsser irrenunciables, parlam dels dreches economicos qu'obligan a pagar a l'autor per la còpia, distribucion, difusion e trasformación (en de linhas generalas).
En primièr luòc vòli dire que çò qu'ieu vos vau comptar deriva d'una seria de convèrsas al cors dels darrièrs ans, de convèrsas en una taula amb un vin o un cafè, de convèrsas a travèrs del chat o de mails e convèrsas que se creen pas ja en los blogs mas entre blogs. Aquò que disi es pas una mèra fasa de gratituds, es fòrça mai. Çò Que vòli dire es que çò qu'ieu vos vau comptar (e tanben çò que David de Ugarte e David Gil vos van comptar) e mai se o ajam preparat nosautres, (çò hayamo pensat, escrich etc.) e o vos comptam ara creï pas que poscam dire tranquilamente qu'es nòstre doncas en una part considerabla o es pas.I a aicí una part fòrça evidenta. Per exemple, s'ieu vos parlès de cases concrèts ligats a la musiciana e l'art, de cases apletats per Arnauh Fuentes, per Enrique Gómez, citas publicadas per Juan Urrutia, de reflexions de David…. Creï aital que demòra clar qu'es pas lo mieu trabalh, o almens ieu pòdi pas o considerar aital doncas sens tot aqueste material poiriá pas parlar ara de çò que vos parli.
Mas çò que sembla pas èsser tan clar es qu'en realitat aiçò passa totjorn de qualque biais, en tota creacion, doncas totas las nòstras reflexions, totas las nòstras idèas genialas tot çò que sort aparentament de la nòstra cap, a pas sorgit espontaneamente. Dempuèi que naissèm recebèm informacion constanta e tanben de sensacions que son pas mens informacion. La recebèm dins l'escòla, en l'universitat, en los libres, en la television, en lo cinèma, dels arbres en prima e las las formigas del pargue e en parlant tanben al senhor que nos vend las pipas en lo kiosko, amb la foncionària d'isènda, amb las gents del quartièr … tot aiçò se almacena e se combina de qualque forma e cree un bagatge que fòrça còps ne sèm pas conscientes. Es fòrça facil reconéisser que sabèm de calcul pr'amor que liegérem a Newton mas i a de causas intervien en la creacion que son ja tan ficadas en la nòstra cultura o en l'entorn que las notam pas.
Qu'ensagi dire? Que cnjse un autor preten crubar de dreches d'autor per l'emplec de las siás creacions, auriam de començar a tirar de comptes de cuanto a d'aqueste autor per lo sieu bagatge cultural e veiriam coma pas ja s'equilibra la balança de pagaments si que non que se torna negatiua per aqueste autor.
Los esturments:Las nòvas tecnologias de l'informacion e la comunicacion son los esturments que protagonizam amb el una autentica revolucion. Una revolucion que pas sonque o es pel cambiament de paradigma produsit en totes los contorns de la produccion mas per la universalización d'oportunitats que pòrta atenhi aqueste cambiament.
La tecnologia a cambiat lo supòrt, a cambiat lo metòde de produccion e a cambiat lo mercat mas a eliminat sustot al receptor o consumidor passiu e la distància qu'o separava del produch artistic.
Perqué trionfèt lo karaoke? Pr'amor que totes volèm èsser en qualque moment d'emissors. Lo karaoke constituís la preistòria d'aquesta universalización.
Ara meteis dins Internet i a d'autenticas meravilhas tant en produccion audiovisuala de cuerta durada coma en tota mena de de produccions e interpretacions artisticas e literàrias que las gents pon a disposicion de totes per se donar a conéisser o simplament per las partejar.
Avèm per exemple a Lasse Gjertsen un chaval noruego que penja de veritablas meravilhas en formato de vidèo cuert dempuèi cuertes d'animacion fins a de composicions musicalas amb batariá e piano sens saber tocar cap dels dos d'instruments en editant simplament (o post en produsint) per traire una melodía amb de nòtas e de sons tocats a l'azard.
En 2002 unes gojats de Sheffield formèron una banda. Avián demandat los instruments per Nadal. Èran bones e atenguèron qualques concèrts locales. En òm d'eles copièron cd’s amb las siás cançons e los regalèron amb l'intrada del concèrt. Las gents pugèt los tèmas a la ret que correguèron coma la polvora amb l'escambi p2p. En mens d'un an èra lo grop de referéncia en Anglatèrra e part d'Euròpa. Uèi lo sieu disc de debut a lo record de ventas en lo Reialme Jonhut en superant al d'Oasi e son lo grop esclafa del festival de musiciana independenta de Benicassim: Artic Monkeys. Per cèrt, Alex Turner e Jamie Cook (los guitarristas) aprenguèron a tocar amb un libre de particions d'Oasis e me pregunti s'aqueste grop pretendrà crubar qualquarren de çò qu'obtenon Artic Monkeys per la siá capitada.
En Brasil, avèm lo cas de Trama creada en 1998 per Joao Marcelo Boscoli, atenguèt superar en un luòc amb tanta poténcia e tant public coma Brasil a Sony en volum de negòci amb musiciana distribuida gratuitament en formato mp3. Lo sieu lèma: vendèm pas plastic, trabalham amb musiciana. Compte amb 13.000 artistas, 34.000 cançons ineditas e mai de 300.000 usatgièrs enregistrats.
Post produccion:
Dempuèi qualques annadas (2001 concrètament) circula per l'entorn artistic-academic una òbra del critic francés Nicolas Bourriaud cridada Post produccion e qu'a q veire amb las òbras derivadas en lo contorn artistic principalament e amb l'eliminacion de la separacion entre produccion e consum.
La post produccion es un tèrme que s'utilizava fins ara principalament en lo cinèma e la television per se far referéncia a l'ensemble de procèsses de tranformación del material grauat. Agís pas doncas sobre una matèria primièra mas envolopa una òbra, sobratz una produccion.
Mas en los 90 comencèt a s'estendre aquesta practica dins lo mond de l'art e fòrça artistas comencèron a prene d'òbras d'autres artistas e produchs de cultura de massas e a reexponerlos, los interpretar, los modificar en eliminant etc. la diferéncia entre emissor e receptor. Aqueste còp dins lo mond de l'art emissor e receptor son la meteissa persona.
En aquestes cases, ont demòra lo concèpte de “originalidad”?
Una de las primièras causas que fa l'autor es esclarir qu'aqueste concèpte de post produccion tracta pas de negar brica ni de se definir coma la superacion de brica (es ja tot fach aital que passam a la post produccion) coma en lo cas dels situacionistas, mas qu'es una invitacion a s'apropriar de las formas, tant de las òbras artisticas coma dels objèctes de la vida contidiana e los far nòstres amb un nòu emplec e un nòu significat.
Per aquò tanben nos resulta fòrça interessant lo concèpte de post produccion pas sonque per l'eliminacion de la distància emissor-receptor, mas tanben per aquesta invitacion a nos apropriar de las formas, çò que nos fa nos preguntar se seriá una apropriacion o puslèu una recuperacion. La recuperacion de qualquarren qu'es totjorn estat del comun per s'èsser alimentat d'el pendent de sègles un comun qu'es en el impossible ja determinar d'eretièrs de dreches d'autor o siquiera d'autors en fòrça cases.
Pr'amor qu'en realitat tota òbra d'art es lo resultat d'un enfoque que li dona de sens e aital una pala de nèu passa d'èsser una pala de nèu a un objècte artistic e èsser en un musèu. Aiçò es totjorn estat aital e çò es tanben en lo cas de la post produccion qu'es pas un pas mai mas un emplec desparièr de l'enfocatz que fa que lo caractèr derivat de l'òbra se torne evidenta.
La post produccion se postula coma infinida (podem post produsir las òbras post produsidas e aital successivament) e cresèm que pon aital de manifèst qu'aquesta post produccion existiguèt dempuèi totjorn.
Dj’S:
Qué fa un dj? Un dj post produsís en temps real.Es lo post productor per excelléncia. Usa de pèças de musiciana prèviament produsidas que barreja e modifica (en introdusint de ritmes, ajustes sonòres) en intervient fisicament, es dire cree qualquarren semblat a un itinerari de enlaces amb de pèças musicalas que va improvisando segontes la reaccion qu'aja lo public.
Aqueste entorn de fèstas animadas per dj’s mòvon fòrça gents e fòrça de sòus e poiriam dire que son los post productors mai establits o mai reconeguts.
Malgrat aiçò nos trobam amb de cases corioses (o puslèu los dj’s se tròban amb de cases corioses) coma lo d'un disc que s'anonciava en una pagina de trance coma “un album psytrance de descarga liura”. Quantica, Una banda ibicenca que trai nòu cd e o pon a disposicion del public en tres formatos: mp3 e WAV per dj’s. Mas quand o descargas e dobrisses l'archiu licéncia.txt Descobrisses que lo cd es jos una licéncia Creative Commons de las mai restrictivas en proïbint l'emplec comercial e l'òbra derivada.
Aqueste es òm dels melhors exemples que nos soi trobat contra CC. Una òbra musicala jos licéncia CC per dj’s que permet pas far amb ela çò que fan los dj’s. Aiçò sens crubar pr'amor que cnjse lo dj crubès (causa qu'en fòrça cases fa simplament per cobrir de despensas) se sautariá pas una mas doas proïbicions.
Mas a la fin e en tornant a la devolucion, la practica del dj e la post produccion en general a que de conclusions nos pòrta. Nos pòrta a que la diferéncia entre emissor e receptor demòra eliminada e al concèpte d'apropriacion
recuperacion de la creacion de de autres per aital crear la nòstra pròpria òbra.Mas per poder nos apropriar coma matèria primièra d'aquesta òbra, li cal abans nos èsser retornat lo drech legal a l'utilizar liurament.
Perqué disèm devolucion? Pr'amor que la proprietat intellectuala existís sonque fòrça recentament. Es una filha de la revolucion francesa. Abans, gardatz los escolásticos salmantinos e lo sieu concèpte de suidad, las creacions generavan pas brica semblat a la proprietat, sonque excepcionalmente un brevet, un monopòli real sobre las rendas que tre ela se generèsson.
Poiriam dire que la conversion d'aqueles brevets reales, aqueles privilègis especiales, en drech universal reclamable foguèt un pagament de la revolucion al supòrt de la pichona classa intellectuala, illustrada, enciclopedista, que li donèt direccion e sosteni teoric. Per aquò, lo meteis concèpte de proprietat intellectuala, de drech d'autor, carga implicitamente amb totas las categorias modèrnas e al temps amb lo mite renancentista del “creador”, de l'autor coma ejecutante d'una chispa divina.
Mas a l'acabar amb la basa de las categorias modèrnas, las nòvas tecnologias universalizan tanben la post produccion, lo bricolage, lo reciclatge digital e fisic en nos fasent mai liures.
Las nòvas tecnologias universalizan la post produccion en nos fasent mai liuras. Sèm conscientes que l'eliminacion totala dels dreches de proprietat intellectuala o siquiera la reduccion d'aquestes dreches a 10 ans es pauc mens qu'una mission suicidària mas podèm pas daissar de considerar aquesta peticion coma justa amb lo plan comun. La SGAE paga sonque per lo dessús del sòu minim a unes 800 d'artistas dels mai de 10.000 actius. Lo crubament de dreches defend pas brica ni incentiva brica sonque entorpece d'actes coma aqueste meteis, doncas que la nòva lei prohibe la projeccion de reproduccions d'òbras d'art sens permís coma avèm fach uèi dins aquesta sala.
Aquesta és la ponència que va acompanyar a la presentació que podeis veure en el post anterior en l'acte devolucionista que es va celebrar el dimarts en el Ateneu de Barcelona amb David de Ugarte, David Gil i jo mateixa com ponents:
Avui aquí estem parlant de devolució. La devolució és un moviment que advoca per l'eliminació dels privilegis atorgats per l'estat als creadors, és a dir, advoca per l'eliminació de la propietat intel·lectual. Aquí no parlem dels drets morals que considerem són i han de ser irrenunciables, parlem dels drets economicos que obliguen a pagar a l'autor per la còpia, distribució, difusió i trasformación (en línies generals).
En primer lloc vull dir que el que jo vaig a explicar-vos deriva d'una sèrie de converses al llarg dels últims anys, converses en una taula amb un vi o un cafè, converses a través del xat o de mails i converses que es creen no ja en els blogs sinó entre blogs. Això que estic dient no és una mera fase d'agraïments, és molt més. El que vull dir és que el que jo us vaig a explicar (i també el que David de Ugarte i David Gil us van a explicar) encara que ho hàgim preparat nosaltres, (el hayamo pensat, escrit etc.) i ara us ho expliquem no crec que puguem dir tranquil·lament que és nostre doncs en una part considerable no ho és.Aquí hi ha una part molt evident. Per exemple, si jo us parlés de casos concrets relacionats amb la música i l'art, casos recollits per Arnauh Fonts, per Enrique Gómez, cites publicades per Juan Urrutia, reflexions de David…. Així crec que queda clar que no és el meu treball, o almenys jo no puc considerar-ho així doncs sense tot aquest material no podria estar parlant ara del que us estic parlant.
Però el que sembla no estar tan clar és que en realitat això passa sempre d'alguna manera, en tota creació, doncs totes les nostres reflexions, totes les nostres idees genials tot el que aparentment surt del nostre cap, no ha sorgit espontaneamente. Des que naixem rebem informació constant i també sensacions que no són menys informació. La rebem en l'escola, en la universitat, en els llibres, en la televisió, en el cinema, dels arbres en primavera i els les formigues del parc i també parlant amb el senyor que ens ven les pipes en el kiosko, amb la funcionària d'hisenda, amb la gent del barri … tot això s'emmagatzema i es combina d'alguna forma i crea un bagatge del que moltes vegades no som conscients. És molt fàcil reconèixer que sabem de càlcul perquè vam llegir a Newton però hi ha coses intervenen en la creació que estan ja tan ficades en la nostra cultura o en l'entorn que no les notem.
Que estic intentant dir? Que si un autor pretén cobrar drets d'autor per l'ús de les seves creacions, hauríem de començar a tirar comptes de quant deu aquest autor pel seu bagatge cultural i veuríem com no ja s'equilibra la balança de pagaments si no que es torna negativa per a aquest autor.
Les eines:Les noves tecnologies de la informació i la comunicació són les eines amb la qual estem protagonitzant una autèntica revolució. Una revolució que no sol l'és pel canvi de paradigma produït en tots els àmbits de la producció sinó per la universalización d'oportunitats que porta amb si aquest canvi.
La tecnologia ha canviat el suporti, ha canviat el mètode de producció i ha canviat el mercat però sobretot ha eliminat al receptor o consumidor passiu i la distància que ho separava del producte artístic.
Per què va triomfar el karaoke? Perquè tots volem ser en algun moment emissors. El karaoke constitueix la prehistòria d'aquesta universalización.
Ara mateix en Internet hi ha autèntiques meravelles tant en producció audiovisual de curta durada com en tot tipus de produccions i interpretacions artístiques i literàries que la gent posa a la disposició de tots per a donar-se a conèixer o simplement per a compartir-les.
Tenim per exemple a Lasse Gjertsen un xaval noruec que penja veritables meravelles en format de vídeo curt des de curts d'animació fins a composicions musicals amb bateria i piano sense saber tocar cap dels dos instruments simplement editant (o post produint) per a treure una melodia amb notes i sons tocats a l'atzar.
En 2002 uns nois de Sheffield van formar una banda. Havien demanat els instruments per Nadal. Eren bons i van aconseguir alguns concerts locals. En un d'ells van copiar cd’s amb les seves cançons i els van regalar amb l'entrada del concert. La gent va pujar els temes a la xarxa que van córrer com la polvora amb l'intercanvi p2p. En menys d'un any era el grup de referència a Anglaterra i part d'Europa. Avui el seu disc de debut té el record de vendes en el Regne Unit superant al de Oasis i són el grup estavella del festival de música independent de Benicassim: Artic Monkeys. Per cert, Alex Turner i Jamie Cook (els guitarristas) van aprendre a tocar amb un llibre de partitures de Oasis i em pregunto si aquest grup pretendrà cobrar una mica del que estan obtenint Artic Monkeys pel seu èxit.
A Brasil, tenim el cas de Trama creada en 1998 per Joao Marcelo Boscoli, va aconseguir superar en un lloc amb tanta potència i tant públic com Brasil a Sony en volum de negoci amb música distribuïda gratuïtament en format mp3. El seu lema: no venem plàstic, treballem amb música. Compte amb 13.000 artistes, 34.000 cançons inèdites i més de 300.000 usuaris registrats.
Post producció:
Des de fa uns anys (2001 concretament) circula per l'entorn artístic-acadèmic una obra del crític francès Nicolas Bourriaud cridada Post producció i que té q veure amb les obres derivades en l'àmbit artístic principalment i amb l'eliminació de la separació entre producció i consum.
La post producció és un terme que s'utilitzava fins a ara principalment en el cinema i la televisió per a referir-se al conjunt de processos de tranformación del material gravat. No actua doncs sobre una matèria primera sinó sobre una obra, sobre una producció.
Però en els 90 va començar a estendre's aquesta pràctica en el món de l'art i molts artistes van començar a prendre obres d'altres artistes i productes de cultura de masses i a reexponerlos, interpretar-los, modificar-los etc. eliminant la diferència entre emissor i receptor. Aquesta vegada en el món de l'art emissor i receptor són la mateixa persona.
En aquests casos, on queda el concepte d'originalitat “”?
Una de les primeres coses que fa l'autor és aclarir que aquest concepte de post producció no tracta de negar gens ni de definir-se com la superació de res (ja està tot fet així que passem a la post producció) com en el cas dels situacionistas, sinó que és una invitació a apropiar-se de les formes, tant de les obres artístiques com dels objectes de la vida contidiana i fer-los nostres amb un nou ús i un nou significat.
Per això també ens resulta molt interessant el concepte de post producció no sol per l'eliminació de la distancia emissor-receptor, sinó també per aquesta invitació a apropiar-nos de les formes, el que ens fa preguntar-nos si seria una apropiación o més bé una recuperació. La recuperació d'alguna cosa que sempre ha estat del comú per haver-se alimentat d'ell durant segles un comú en el qual és impossible ja determinar hereus de drets d'autor o si més no autors en molts casos.
Perquè en realitat tota obra d'art és el resultat d'un enfocament que li dóna sentit i així una pala de neu passa de ser una pala de neu a un objecte artístic i estar en un museu. Això sempre ha estat així i l'és també en el cas de la post producció que no és un pas més sinó un ús diferent de l'enfocament que fa que el caràcter derivat de l'obra es torni evident.
La post producció es postula com infinita (podem post produir les obres post produïdes i així successivament) i creiem que així posa de manifest que aquesta post producció va existir des de sempre.
Dj’s:
Què fa un dj? Un dj post produeix en temps real.És el post productor per excel·lència. Usa peces de música prèviament produïdes que barreja i modifica (introduint ritmes, ajustos sonors) intervenint físicament, és a dir crea alguna cosa semblat a un itinerari d'enllacis amb peces musicals que va improvisant segons la reacció que vagi tenint el públic.
Aquest entorn de festes animades per dj’s mouen molta gent i molts diners i podríem dir que són els post productors més establerts o més reconeguts.
No obstant això ens trobem amb casos curiosos (o més bé els dj’s es troben amb casos curiosos) com el d'un disc que s'anunciava en una pàgina de tràngol com “un album psytrance de descarrega lliure”. Quantica, una banda ibicenca que treu nou cd i ho posa a la disposició del públic en tres formats: mp3 i WAV per a dj’s. Però quan ho descarregues i obres l'arxiu llicencia.txt descobreixes que el cd està sota una llicència Creative Commons de les més restrictives prohibint l'ús comercial i l'obra derivada.
Aquest és un dels millors exemples que ens hem trobat contra CC. Una obra musical sota llicència CC per a dj’s que no permet fer amb ella el que fan els dj’s. Això sense cobrar perquè si el dj cobrés (cosa que en molts casos fa simplement per a cobrir despeses) se saltaria no una sinó dues prohibicions.
Però al final i tornant a la devolució, la pràctica del dj i la post producció en general al fet que conclusions ens porta. Ens porta al fet que la diferència entre emissor i receptor queda eliminada i al concepte de
apropiaciónrecuperació de la creació d'uns altres per a així crear la nostra pròpia obra.Però per a poder apropiar-nos com matèria primera d'aquesta obra, abans ha de ser-nos retornat el dret legal a utilitzar-la lliurement.
Per què diem devolució? Perquè la propietat intel·lectual només existeix molt recentment. És una filla de la revolució francesa. Abans, mireu els escolásticos salmantinos i el seu concepte de suidad, les creacions no generaven gens semblat a la propietat, només excepcionalment una palesa, un monopoli real sobre les rendes que a partir d'ella es generessin.
Podríem dir que la conversió d'aquelles paleses reals, aquells privilegis especials, en dret universal reclamable va ser un pagament de la revolució al suport de la petita classe intel·lectual, il·lustrada, enciclopedista, que li va donar adreça i sustento teòric. Per això, el mateix concepte de propietat intel·lectual, de dret d'autor, càrrega implicitamente amb totes les categories modernes i al temps amb el mite renancentista del “creador”, de l'autor com ejecutante d'una espurna divina.
Però a l'acabar amb la base de les categories modernes, les noves tecnologies universalizan també la post producció, el bricolage, el reciclatge digital i físic fent-nos més lliures.
Les noves tecnologies universalizan la post producció fent-nos més lliures. Som conscients que l'eliminació total dels drets de propietat intel·lectual o si més no la reducció d'aquests drets a 10 anys és poc menys que una missió suïcida però no podem deixar de considerar aquesta petició com justa amb el ben comú. La SGAE només paga per sobre del sou mínim a uns 800 artistes dels més de 10.000 actius. El cobrament de drets no defensa gens ni incentiva gens sol entorpeix actes com aquest mateix, ja que la nova llei prohibe la projecció de reproduccions d'obres d'art sense permís com hem fet avui en aquesta sala.
Hoy aquà estamos hablando de devolución. La devolución es un movimiento que aboga por la eliminación de los privilegios otorgados por el estado a los creadores, es decir, aboga por la eliminación de la propiedad intelectual. Aquà no hablamos de los derechos morales que consideramos son y deben ser irrenunciables, hablamos de los derechos economicos que obligan a pagar al autor por la copia, distribución, difusión y trasformación (en lÃneas generales).
En primer lugar quiero decir que lo que yo voy a contaros deriva de una serie de conversaciones a lo largo de los últimos años, conversaciones en una mesa con un vino o un café, conversaciones a través del chat o de mails y conversaciones que se crean no ya en los blogs sino entre blogs. Esto que estoy diciendo no es una mera fase de agradecimientos, es mucho más. Lo que quiero decir es que lo que yo os voy a contar (y también lo que David de Ugarte y David Gil os van a contar) aunque lo hayamos preparado nosotros, (lo hayamo pensado, escrito etc.) y ahora os lo contamos no creo que podamos decir tranquilamente que es nuestro pues en una parte considerable no lo es.Aquà hay una parte muy evidente. Por ejemplo, si yo os hablara de casos concretos relacionados con la música y el arte, casos recogidos por Arnauh Fuentes, por Enrique Gómez, citas publicadas por Juan Urrutia, reflexiones de David…. Asà creo que queda claro que no es mi trabajo, o al menos yo no puedo considerarlo asà pues sin todo ese material no podrÃa estar hablando ahora de lo que os estoy hablando.
Pero lo que parece no estar tan claro es que en realidad eso pasa siempre de alguna manera, en toda creación, pues todas nuestras reflexiones, todas nuestras ideas geniales todo lo que aparentemente sale de nuestra cabeza, no ha surgido espontaneamente. Desde que nacemos recibimos información constante y también sensaciones que no son menos información. La recibimos en la escuela, en la universidad, en los libros, en la televisión, en el cine, de los árboles en primavera y los las hormigas del parque y también hablando con el señor que nos vende las pipas en el kiosko, con la funcionaria de hacienda, con la gente del barrio … todo eso se almacena y se combina de alguna forma y crea un bagaje del que muchas veces no somos conscientes. Es muy fácil reconocer que sabemos de cálculo porque leÃmos a Newton pero hay cosas intervienen en la creación que están ya tan metidas en nuestra cultura o en el entorno que no las notamos.
¿Que estoy intentando decir? Que si un autor pretende cobrar derechos de autor por el uso de sus creaciones, deberÃamos empezar a echar cuentas de cuanto debe ese autor por su bagaje cultural y verÃamos como no ya se equilibra la balanza de pagos si no que se vuelve negativa para ese autor.
Las herramientas:Las nuevas tecnologÃas de la información y la comunicación son las herramientas con la que estamos protagonizando una auténtica revolución. Una revolución que no solo lo es por el cambio de paradigma producido en todos los ámbitos de la producción sino por la universalización de oportunidades que trae consigo ese cambio.
La tecnologÃa ha cambiado el soporte, ha cambiado el método de producción y ha cambiado el mercado pero sobre todo ha eliminado al receptor o consumidor pasivo y la distancia que lo separaba del producto artÃstico.
¿Por qué triunfó el karaoke? Porque todos queremos ser en algún momento emisores. El karaoke constituye la prehistoria de esa universalización.
Ahora mismo en Internet hay auténticas maravillas tanto en producción audiovisual de corta duración como en todo tipo de producciones e interpretaciones artÃsticas y literarias que la gente pone a disposición de todos para darse a conocer o simplemente para compartirlas.
Tenemos por ejemplo a Lasse Gjertsen un chaval noruego que cuelga verdaderas maravillas en formato de vÃdeo corto desde cortos de animación hasta composiciones musicales con baterÃa y piano sin saber tocar ninguno de los dos instrumentos simplemente editando (o post produciendo) para sacar una melodÃa con notas y sonidos tocados al azar.
En 2002 unos chicos de Sheffield formaron una banda. HabÃan pedido los instrumentos por Navidad. Eran buenos y consiguieron algunos conciertos locales. En uno de ellos copiaron cd’s con sus canciones y los regalaron con la entrada del concierto. La gente subió los temas a la red que corrieron como la polvora con el intercambio p2p. En menos de un año era el grupo de referencia en Inglaterra y parte de Europa. Hoy su disco de debut tiene el record de ventas en el Reino Unido superando al de Oasis y son el grupo estrella del festival de música independiente de Benicassim: Artic Monkeys. Por cierto, Alex Turner y Jamie Cook (los guitarristas) aprendieron a tocar con un libro de partituras de Oasis y me pregunto si este grupo pretenderá cobrar algo de lo que están obteniendo Artic Monkeys por su éxito.
En Brasil, tenemos el caso de Trama creada en 1998 por Joao Marcelo Boscoli, consiguió superar en un sitio con tanta potencia y tanto público como Brasil a Sony en volumen de negocio con música distribuida gratuitamente en formato mp3. Su lema: no vendemos plástico, trabajamos con música. Cuenta con 13.000 artistas, 34.000 canciones inéditas y más de 300.000 usuarios registrados.
Post producción:
Desde hace unos años (2001 concretamente) circula por el entorno artÃstico-académico una obra del crÃtico francés Nicolas Bourriaud llamada Post producción y que tiene q ver con las obras derivadas en el ámbito artÃstico principalmente y con la eliminación de la separación entre producción y consumo.
La post producción es un término que se utilizaba hasta ahora principalmente en el cine y la televisión para referirse al conjunto de procesos de tranformación del material grabado. No actúa pues sobre una materia prima sino sobre una obra, sobre una producción.
Pero en los 90 empezó a extenderse esta práctica en el mundo del arte y muchos artistas empezaron a tomar obras de otros artistas y productos de cultura de masas y a reexponerlos, interpretarlos, modificarlos etc. eliminando la diferencia entre emisor y receptor. Esta vez en el mundo del arte emisor y receptor son la misma persona.
En estos casos, ¿dónde queda el concepto de “originalidad”?
Una de las primeras cosas que hace el autor es aclarar que este concepto de post producción no trata de negar nada ni de definirse como la superación de nada (ya está todo hecho asà que pasamos a la post producción) como en el caso de los situacionistas, sino que es una invitación a apropiarse de las formas, tanto de las obras artÃsticas como de los objetos de la vida contidiana y hacerlos nuestros con un nuevo uso y un nuevo significado.
Por eso también nos resulta muy interesante el concepto de post producción no solo por la eliminación de la distancia emisor-receptor, sino también por esa invitación a apropiarnos de las formas, lo que nos hace preguntarnos si serÃa una apropiación o más bien una recuperación. La recuperación de algo que siempre ha sido del común por haberse alimentado de él durante siglos un común en el que es imposible ya determinar herederos de derechos de autor o siquiera autores en muchos casos.
Porque en realidad toda obra de arte es el resultado de un enfoque que le da sentido y asà una pala de nieve pasa de ser una pala de nieve a un objeto artÃstico y estar en un museo. Eso siempre ha sido asà y lo es también en el caso de la post producción que no es un paso más sino un uso diferente del enfoque que hace que el carácter derivado de la obra se vuelva evidente.
La post producción se postula como infinita (podemos post producir las obras post producidas y asà sucesivamente) y creemos que asà pone de manifiesto que esa post producción existió desde siempre.
Dj’s:
¿Qué hace un dj? Un dj post produce en tiempo real.Es el post productor por excelencia. Usa piezas de música previamente producidas que mezcla y modifica (introduciendo ritmos, ajustes sonoros) interviniendo fÃsicamente, es decir crea algo parecido a un itinerario de enlaces con piezas musicales que va improvisando según la reacción que vaya teniendo el público.
Este entorno de fiestas animadas por dj’s mueven mucha gente y mucho dinero y podrÃamos decir que son los post productores más establecidos o más reconocidos.
Sin embargo nos encontramos con casos curiosos (o más bien los dj’s se encuentran con casos curiosos) como el de un disco que se anunciaba en una página de trance como “un album psytrance de descarga libre”. Quantica, una banda ibicenca que saca nuevo cd y lo pone a disposición del público en tres formatos: mp3 y WAV para dj’s. Pero cuando lo descargas y abres el archivo licencia.txt descubres que el cd está bajo una licencia Creative Commons de las más restrictivas prohibiendo el uso comercial y la obra derivada.
Este es uno de los mejores ejemplos que nos hemos encontrado contra CC. Una obra musical bajo licencia CC para dj’s que no permite hacer con ella lo que hacen los dj’s. Eso sin cobrar porque si el dj cobrara (cosa que en muchos casos hace simplemente para cubrir gastos) se saltarÃa no una sino dos prohibiciones.
Pero al final y volviendo a la devolución, la práctica del dj y la post producción en general a que conclusiones nos lleva. Nos lleva a que la diferencia entre emisor y receptor queda eliminada y al concepto de
apropiaciónrecuperación de la creación de otros para asà crear nuestra propia obra.Pero para poder apropiarnos como materia prima de esa obra, antes tiene que sernos devuelto el derecho legal a utilizarla libremente.
¿Por qué decimos devolución? Porque la propiedad intelectual sólo existe muy recientemente. Es una hija de la revolución francesa. Antes, mirad los escolásticos salmantinos y su concepto de suidad, las creaciones no generaban nada parecido a la propiedad, sólo excepcionalmente una patente, un monopolio real sobre las rentas que a partir de ella se generaran.
PodrÃamos decir que la conversión de aquellas patentes reales, aquellos privilegios especiales, en derecho universal reclamable fue un pago de la revolución al apoyo de la pequeña clase intelectual, ilustrada, enciclopedista, que le dio dirección y sustento teórico. Por eso, el mismo concepto de propiedad intelectual, de derecho de autor, carga implicitamente con todas las categorÃas modernas y al tiempo con el mito renancentista del “creador”, del autor como ejecutante de una chispa divina.
Pero al acabar con la base de las categorÃas modernas, las nuevas tecnologÃas universalizan también la post producción, el bricolage, el reciclaje digital y fÃsico haciéndonos más libres.
Las nuevas tecnologÃas universalizan la post producción haciéndonos más libres. Somos conscientes de que la eliminación total de los derechos de propiedad intelectual o siquiera la reducción de esos derechos a 10 años es poco menos que una misión suicida pero no podemos dejar de considerar esta petición como justa con el bien común. La SGAE sólo paga por encima del sueldo mÃnimo a unos 800 artistas de los más de 10.000 activos. El cobro de derechos no defiende nada ni incentiva nada solo entorpece actos como este mismo, ya que la nueva ley prohibe la proyección de reproducciones de obras de arte sin permiso como hemos hecho hoy en esta sala.
Julio 3rd, 2007 a las 6:44 pm
[...] María Rodríguez [...]
Diciembre 23rd, 2007 a las 11:52 pm
Hola: La ponencia esta muy bien, pero flaquea el capitulo llamado “Dj” la descripcion no es muy acertada y es erronea la mencion a la licencia CC del album de Quantica, esta dice claramente:
The owner of this music retains his or her copyright but allows you to:
download, copy, file-share, trade, distribute and publicly perform it.
Recomiendo una mejor documentacion .
Saludos cordiales
Dj Regor
Diciembre 24th, 2007 a las 2:08 pm
Dj Regor:
Según mi abogado, si yo le pongo copyright (o similar a una obra) ya puedo decir “The owner of this music retains his or her copyright but allows you to:
download, copy, file-share, trade, distribute and publicly perform it.” las veces que quiera, que si luego se me cruza el cable (o yo muero y mis hijos piensan diferente) y prentendo exigir mis derechos de autor puedo hacerlo. La ley me respaldarÃa en ello.
Sólo podrÃa dejar al público a salvo de mis cambios de opinión y de los de mis herederos declarando mi obra de dominio público.
En cuanto a la descripción del capÃtulo que comentas, la redacté junto a un reconocido dj que se prestó amablemente a ayudarme, tendrÃas que comentar tu desacuerdo con él.
Un saludo
Diciembre 24th, 2007 a las 2:29 pm
Hola Regor.
¿PodrÃas aclarar lo de que la descripción no es muy acertada para el capÃtulo “DJ”?
Sobre la licencia, te dejas una parte muy importante: las restricciones.
Cito textualmente de la página de la licencia de CC a la que se enlaza desde el web de Quantica[1]:
———-
You are free: to Share — to copy, distribute and transmit the work
Under the following conditions:
Attribution. You must attribute the work in the manner specified by the author or licensor (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work).
Noncommercial. You may not use this work for commercial purposes.
No Derivative Works. You may not alter, transform, or build upon this work.
———-
La atribución está bien, pero el “no poder usar ese trabajo para propositos comerciales” (esto es, cobrar por una sesión en que aparezca uno de los temas del disco), y el “no puedes alterar, transformar o construir a partir de este trabajo” (esto es, mezclar el tema con otro en una sesión)… a mi me parece bastante feo, ilógico y hasta inmoral.
[1] http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/deed-music
Julio 9th, 2008 a las 12:07 pm
[...] fa poc més d’un any, a l’Ateneu Barcelonès, María Rodríguez parlava sobre post-producció i deia ¿Que estoy intentando decir? Que si un autor pretende cobrar derechos de autor por el uso de [...]